ابو غالب عطّار متوارى مىبود و در آنجا بىآنكه كتابى پيش او باشد طبيعيات و الهيّات شفا « 1 » را تصنيف نمود و شروع در منطق آن كتاب كرده چند جزو نوشته بود كه او را تاج الملك به آن متهّم ساخت كه : او هميشه احوال آنجا را به علاء الدّولة بن كاكويه مىنويسد و او را به اين ولايت مىخواهد درآرد . بنابراين ، شيخ را گرفته در قلعه‌اى « 2 » بردند و او را بند كردند . و شيخ در آن قلعه مدّت چهار ماه محبوس بود و رسالهء حىّ « 3 » بن يقظان « 4 » و رسالة [ فى القولنج ] « 5 » و كتاب هداية « 6 » را تصنيف نمود . در اين اثنا ، علاء الدّوله به عزم تسخير ولايت همدان آمده بر آن ولايت مستولى گشت ، اما چون خاطر از راه گذر ولايت خود مطمئن نداشت ، فى الحال مراجعت نمود . چون علاء الدّوله مراجعت نمود ، تاج الملك ، پسر شمس الدّوله « 7 » ، باز به همدان آمد و شيخ را نيز از بند بيرون آوردند . شيخ چند روز در سراى علوى متوارى بود . آخر الأمر ، به اتّفاق برادر خود محمود و ابو عبيد جوزجانى و جمعى از غلامان خود تغيير وضع داده در زىّ صوفيان از همدان بيرون آمده عازم اصفهان شد . چون به نواحى اصفهان رسيد ، علاء الدّوله اعيان و اكابر خود را به استقبال فرستاد كه شيخ را به اعزاز و اكرام تمام به شهر آوردند و علاء الدّوله مقدم او را عزيز دانسته در مقام خدمتكارى درآمد و شيخ را هرچند تكليف وزارت نمود قبول نفرمود . امّا هر شب جمعه شيخ به ديدن علاء الدّوله مىآمد و آن شب تمامى علماى عراق در آن مجلس جمع مىشدند و غير از سخن علمى قرار بود كه در آن شب نگذرد . القصّه ، از هر علمى سخن مىگذشت و در تمامى علوم همهء علماى آن وقت از شيخ مستفيد مىبودند تا آنكه شبى سخن از نجوم مىگذشت و به آن منجر شد كه در تقويم كواكب خلل

--> ( 1 ) . مهم‌ترين كتاب فلسفى ابو على سيناست . بو على اين كتاب را براى بيان فلسفهء ارسطو نوشت و جز در بعضى موارد ، كه عقايدى از خود اظهار نموده ، در ساير موارد عقايد ارسطو و فلسفهء مشاء را توضيح داده است . ( 2 ) . محل حبس بو على ، قلعهء فردجان بود از قلاع مشهور همدان از توابع جرا . توقيف بو على در سال چهار صد و چهارده هجرى بوده است . ( 3 ) . هر سه نسخه : حسن . ( 4 ) . از آثار تمثيلى عرفانى بو على است كه به زبان عربى نوشته شده و يكى از شاگردانش به امر علاء الدّوله كاكويه به فارسى ترجمه كرده است ؛ - منبع پيشين . رسالهء حىّ بن يقظان به نام « رسالة الطبرية » نيز مشهور است ؛ - سعيد نفيسى ، پور سينا ، ص 20 . ( 5 ) . سعيد نفيسى ، پور سينا ، ص 16 ؛ مرحوم دكتر صفا ، مقالهء « ابو على سينا » ، خورشيد سواران ، ص 63 . ( 6 ) . كتاب الهدايه را بو على در قلعهء فردجان براى برادرش نوشته و شامل منطق و طبيعيات و الهيات است ؛ - منبع پيشين ، ص 27 . ( 7 ) . شادروان سعيد نفيسى طبق تحقيقاتى معتقد است كه ابو نصر بن بهرام كوهى ملقّب به « تاج الملك » پسر شمس الدّوله نيست ، بلكه وى وزير سماء الدّوله پسر شمس الدّوله است ؛ چرا كه ، در رسالهء سرگذشت ابو عبيد جرجانى « تاج الملك و ابن شمس الدّوله » تحريف شده به صورت « تاج الملك بن شمس الدّوله » ضبط شده است ؛ - پور سينا ، ص 180 و 183 .